Frank La Rocca
Frank La Rocca (geboren in 1951) is een hedendaagse Amerikaanse componist van koorwerken. Hij is composer in residence bij het Benedict XVI Institute. Zijn werk wordt omschreven als tijdloos met een rijke katholieke traditie. Hij studeert cum laude af aan de Yale universiteit (1973) en rondt in 1981 een Ph.D af in Berkeley. Hij begint op zijn 14e te componeren en speelt in zijn jonge jaren klassieke piano en keyboard in verschillende rock- en bluesbands . Na afronding van zijn studies treedt hij op diverse plaatsen in de wereld op met koormuziek. Hij is als emeritus hoogleraar muziek verbonden aan de California State University.
Frank La Rocca componeerde de Mass del Americas als een eerbetoon aan de patroonheilige van Mexico en Latijns Amerika, Nuestra Señora de Guadalupe en de patroonheilige van de Verenigde Staten, Onze-Lieve-Vrouwe Maria. De mis is in 2019 in première gegaan, maar tot nu toe niet uitgevoerd in Nederland. La Rocca schreef de mis in opdracht van aartsbisschop Salvatore Cordileone.
In de Mass del Americas neemt La Rocca op vernieuwende wijze Mexicaanse volksmelodieën op in de katholieke sacrale muziekstijl. Op deze wijze poogt hij de katholieke Anglo- en Latino- gemeenschappen te verenigen wat onder meer tot uiting komt in Alma Redemptoris Mater, waarin het contrapunt van de traditionele Gregoriaanse melodie versmelt met de melodie van de Guadalupana, een zeer beroemd religieus volkslied voor de patroonheilige van Mexico en Latijns Amerika.
De mis is geschreven in het Latijn, het Spaans en het Nahuatl, de taal van de Azteken. De mis is gecomponeerd voor koor, orgel en -ongebruikelijk voor een mis- voor strijkers, klassieke gitaar, handbellen en een marimba. Er komen meerdere spannende en dissonante akkoordzettingen, toonsoortwisselingen en maatsoortwisselingen in voor, omdat La Rocca zich niet wil binden aan een duidelijk pulsgevoel, maar juist een gevoel van oneindigheid wil oproepen.
Tegelijkertijd past de mis ook in de traditie van een Heilige Mis, met Gregoriaanse gezangen en een plechtige structuur. Lange vocale lijnen, trage tempo’s, gedragen ritmes met een gevoel van vertraging en traditionele Latijnse teksten die al honderden jaren in de katholieke traditie worden gebruikt. La Rocca laat zich qua compositie inspireren door een stijl die 400 jaar geleden in de ‘katholieke tijd’ gebruikelijk was, bijvoorbeeld bij componisten als Palestrina.
Achtergronden Nuestra Señora de Guadalupe
Nuestra Señora de Guadalupe is vanaf 1737 de patroonheilige van Mexico Stad, vanaf 1895 van heel Mexico en vanaf 1945 van heel Latijns Amerika. In 1946 verklaarde paus Pius 12 haar tot Keizerin van de beide Amerika’s. Zij is ook het symbool van strijders voor onafhankelijkheid en meer rechten voor de oorspronkelijke bevolking van de Zuid- Amerikaanse landen.
De viering van de patroonheilige Nuestra Señora de Guadalupe vindt wereldwijd jaarlijks plaats op 12 december. Het is in Mexico en de Mexicaanse gemeenschappen in de Verenigde Staten een belangrijke feestdag, met lange evenementen en rozenkransgebeden. Vele miljoenen trekken naar de basiliek in Mexico Stad voor de vieringen en voor de grote jaarmarkt met vuurwerk, dans, eten en drinken. Men richt thuis een altaar op met icoon van Maria, er wordt een wake gehouden, kinderen spelen de verschijning van Maria aan de heilige Juan Diego Cuauhtlatoatzin in 1531 na.
Maria vroeg Juan Diego naar de bisschop van Mexico te gaan en hem te vragen mensen te genezen en een kapel te bouwen van waar zij al haar liefde, barmhartigheid, hulp en bescherming aan de bevolking zou kunnen geven. De mantel van Juan Diego met de afbeelding van Maria is te zien in de basiliek van Guadalupe, die jaarlijks 20 miljoen bedevaartgangers trekt. De grootste minderheidsgroep in Mexico, de Nahua met 2,5 miljoen mensen, heeft een eigen feestdag en een dienst en bijbel in het Nahuatl, erkend door het Vaticaan.
Carlos Guastavino
Carlos Guastavino (1912-2000) was een van de belangrijkste 20e-eeuwse componisten in Argentinië. Hij schreef meer dan 150 liederen, pianowerken, koorwerken, schoolmuziek, gedichten en balletten. Hij koos zijn eigen stijl, sterk beïnvloed door 19e-eeuwse romantiek, tonaal en verleidelijk. Vanaf 1960 inspireerde hij Argentijnse componisten om populaire en folkloristische Argentijnse muziek in een romantisch taalgebruik in hun composities te verwerken.
Guastavino studeerde in Santa Fé en in Buenos Aires. Hij was een zeer getalenteerd pianist, die tijdens zijn verblijf in Londen van 1947 tot 1949 zijn eigen werk presenteerde. Hij werd meermalen uitgenodigd door de BBC. Zijn compositie “Tres Romances Argentinos” ging in 1949 met het BBC Symphony Orchestra in première. In 1956 werd dit stuk, in de compositie voor zangstem en piano, uitgevoerd tijdens een concertreis naar de Sovjet-Unie en China. Carlos Guastavino kreeg voor zijn werk vele prijzen en onderscheidingen.
De suite Indianas uit 1967 is één van Guastavino’s werken, bestaande uit 6 liederen, waarvan heNK vier liederen zingt, de nummers 1,2,3 en 6. Deze liederen zijn poëtische, lyrische beschouwingen over zomerse taferelen uit de natuur en schetsen beelden van emotionele, romantische scenes, met de volgende titels:
Gala del dia (pracht van de dag);
Quien fuero como el jazmin: (wie kan er zijn als een jasmijn);
Chañarcito: (kleine doornstruik);
Una de dos: (mijn spiegeling in jou).
Achtergrond Indianas
Het woord Indianas is afgeleid van de benaming, die de Spaanse veroveraars gaven aan de inheemse bevolking van Amerika, die ze abusievelijk ‘Indiase” mensen noemden. Guastavino staat bekend om zijn romantisch nationalisme. Hij integreert in de suite Indianas de sfeer en thema’s van de inheemse- en folklore cultuur van Argentinië. Indianas is geïnspireerd op de in 1963 opgerichte Nuevo Cancionero, de Nieuw Liedboek beweging. Dat komt tot uiting door het gebruik van teksten van Argentijnse dichters, die de sfeer van landelijke en traditionele gewoontes oproepen. Indianas is opgedragen aan Antonio Marìa Russo, een gewaardeerd dirigent van koren en orkesten en collega aan het Carlos López Buchardo conservatorium.
Een primeur…. Hoezo?
De Mass of the Americas van de Amerikaanse componist La Rocca is in Nederland nog nooit uitgevoerd en wij gaan dat zingen! De muziek is soms moeilijk, prachtig, melodieus en zonder meer een spannende onderneming. Niet alleen vanwege de ambitie om dit werk uit te voeren maar ook om het moment. Ons najaarsconcert wordt dit jaar namelijk een zomerconcert.
De wereld van heNK staat op z’n kop! Nadat we vorig jaar afscheid hebben genomen van onze inspirerende dirigent Rodrigo Lluch, is heNK met goede moed van start gegaan met een jonge veelbelovende dirigent, Nathan Groot Nibbelink. Hij heeft zich enthousiast op zijn taak gestort, waarvan het najaarsconcert in november getuige mocht zijn.
Wat is er aan de hand? En waarom een concert in de zomer?
Nathan wil het ambitieuze programma waar we aan werken, graag met ons uitvoeren en wij met hem. Hij gaat na de zomer een aantal maanden studeren in Oslo. Natuurlijk komt hij daarna terug bij heNK want wij zijn blij met hem. Hij blijft heNK trouw en wij hopen u ook.
Op 20 juni om 15:00 uur hopen we u te zien in de Oranjekerk aan de Rozenlaan in Rotterdam. Noteert u de datum alvast in uw agenda!
Meezingen of meer informatie? Kijk dan ook eens op www.henk-hetnieuwekoor.nl